English
Español
Français
1400–1450 — De familie Van Landschoot in de vroege 15de eeuw
In de eerste helft van de vijftiende eeuw verschijnen naamdragers in onder meer Tielt, Zundert, Oerle, Vessem en Adegem. De bronnen tonen zowel praktische stadsadministratie als vroege sporen van latere familietakken.
Dossier vroege vijftiende eeuw
De periode 1400–1450 brengt een opvallende uitbreiding van de geografische spreiding. In de stadsrekeningen van Tielt komen Colin Landscoot en Ghiselinc Landscoote voor. Daarnaast zien we vermeldingen in Zundert, Kempenland en Adegem, wat wijst op een bredere aanwezigheid van naamdragers en verwante naamvormen.
Persoonsnamen 1400–1450
Colin Landscoot in de stadsrekeningen van Tielt
In een akte uit 1402 wordt Colin Landscoot vermeld in de stadsrekeningen van Tielt.
Item ghegheven Colin landsaet den XXIden dach inne marte van dat hi drouch eenen beslotenen brief an de wet van Roeselare.
Bron: Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38315, afbeelding 13/25, Stadsrekeningen Tielt.
Ghiselinc Landscoote en muziek op Ascensiedag
Ghiselinc Landscoote wordt vermeld in een akte van 26 augustus 1402. In een latere vermelding uit 1405–1406 ontvangt hij samen met de wachters een hoofsheid, omdat zij op de halle muziek maakten op Ascensiedag.
Item ghegeven den wachter(en?) ende Ghiselinc Landscoot in hofscheden om dat zij up de halle pepen ascencionsdaghe.
Pepen betekent hier pijpen of muziek maken. Een hoofsheid kan in deze context begrepen worden als een gratificatie of kleine fooi.
Bron: Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38315, afbeelding 14/25; en Rekenkamer 38317, afbeelding 21/30, folio 20v, maart 1405.
Colin Landscoot en de dekkers
In de stadsrekeningen van Tielt wordt Colin Landscoot opnieuw vermeld in verband met betalingen voor werk of dienst aan de dekkers.
Item betaelt inde selve weke van der selver maend int selve jaer Colin Landscoot van dat sij den vorseijden deckers achterwaarden iij daeghe elke te iiiij sdaghes loopt.
De vermelding loopt over de periode 4 juli 1406 tot 30 augustus 1407 en noemt een bedrag van vierentwintig schellingen.
Colin Landscoot gezonden naar Kortrijk
In de stadsrekening van Tielt over 26 oktober 1418 tot 14 januari 1419 wordt Colin Landscoot betaald omdat hij op bevel van de schepenen naar Kortrijk werd gezonden.
Item betaelt Colin Landscoot van gheliken en dat hi was ghesend te Curtrike bij bevelene van scepenen.
De betaling bedroeg vier schellingen.
Colin Landscoot naar Mariakerke
In 1420–1421 werd Colin Landscoot naar Mariakerke gezonden om te vernemen of Clais De Toolnaere, gevangen te Tielt, daar bekend was zoals hij verklaarde.
Item ghesend Colin Landscoot te meerenkercke omme te vernemene of Clais De Toolnaere ghevanghen te Tielt daer bekend was also hij seide betaelt.
De betaling bedroeg tien schellingen.
Colin Landscoete draagt een brief naar Gent
In de stadsrekeningen van Tielt uit 1421–1422 wordt Colin Landscoete betaald voor het dragen van een brief naar Gent, gericht aan de proost van Sint-Veerle.
Item betaelt Colin Landscoete den xxv dach in sporcle van eenen brieve te Ghend te draghene an den proofste van sente Verelden dat de rekeninghe bereet was van der stede vij schellingen.
Bron: Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38327, afbeelding 17/17, Stadsrekeningen Tielt.
Colin Landscoot als stedelijke bode
De opeenvolgende Tieltse vermeldingen tonen Colin Landscoot niet als grootgrondbezitter of schepen, maar als iemand die praktische opdrachten uitvoert voor het stadsbestuur: brieven dragen, reizen naar Kortrijk, Mariakerke en Gent, en betrokken zijn bij stedelijke administratie.
Gylies van Lantscot in Zundert
Op 18 januari 1427 wordt Gylies van Lantscot vermeld in verband met een rente in Zundert. Huygman Wynricssone van den Lare mocht jaarlijks met Lichtmis een zester rogge heffen uit een heining genaamd den Solberch.
... een heyninghe geheyten den Solberch gelegen neven Aert Mers erve westwaert ende noertwaert ende Gielys van Lantscot erve oestwaert, streckende ter Heystraten toe zuytwaert.
Deze rente ging bij vererving over op Huygmans schoonzoon Jan van Nederven.
Bron: De Brabantse Leeuw, 1955, pagina 145 →
Later blijkt uit een akte van 11 oktober 1500 dat Jan Christiaen Jan Maessone gehuwd was met Margriete, dochter van Servaes Gilleszn van Lantscot en Katheline Willemsdochter van Nederven. Aan deze Margriet van Lantschot ontleende de Zundertse tak van Lanschot haar naam.
Hein van Lantscot in Kempenland
In 1429 wordt Hein van Lantscot vermeld in de Meierijse Schoutsrekeningen. De vermelding hoort bij Oerle en Vessem, binnen de bank van Oerle.
De pagina wordt omschreven als zeer donker en moeilijk te ontcijferen. De bron vermeldt breuken van zevenentwintig schellingen groten.
Bron: Meierijse Schoutsrekeningen, toegang 1107, computerbestand 105, inventarisnummer 13016, periode 1429–1467; rekeningen van de kwartierschout van Kempenland, een van de vier kwartieren van de Meierij van ’s-Hertogenbosch.
Jan Van Lanschoot en het Vromboutseinde
In 1432 wordt Jan Van Lanschoot vermeld als eigenaar van het Vromboutseinde. Later wordt hij ook verbonden met het Boekhoutseinde in Adegem.
De bron vermeldt dat de Oudvijver-, later Vrombautstiende, in twee delen was gesplitst. Een deel behoorde achtereenvolgens aan Clara Vrombauts, Jan Linier, Phillip Snouckaert, Phillip Dumon en in 1720 Maria-Francesca Dumon, echtgenote van Ferdinand Du Chatel. Het overige deel had onder meer Jan Van Landschoot in 1432 en Nicolaas Van Nieuwenhove in 1468 als eigenaars.
Bron: Geschiedenis gemeenten van België, Arrondissement Eeklo, deel I, pagina 15.
Het Goed te Landschoot in Poeke
In 1455 wordt verwezen naar het Goed te Landschoot in Poeke. Dit hoort bij de bredere plaats- en eigendomscontext van de naam Landschoot.
Plaatsnamen
Berlaar — van der hoeven van Landscot
In 1408 wordt in Berlaar de vermelding van der hoeven van Landscot genoteerd.
Bron: Frans Debrabandere, Woordenboek van de Familienamen, pagina 835.
de hoeve te Lanscot
In 1412 wordt de plaatsnaam de hoeve te Lanscot vermeld.
Bron: OAR2; Frans Debrabandere, Woordenboek van de Familienamen, pagina 835.
Opmerking bij de vroege 15de eeuw
Deze periode toont geen rechte, eenvoudige familielijn, maar wel een rijk netwerk van naamsporen. Vooral de combinatie van Tieltse stadsrekeningen, Zundertse vermeldingen, Kempenlandse schoutsrekeningen en Adegemse eigendomssporen maakt de periode waardevol.
Belangrijkste bronnen en verwijzingen:
- Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38315, Stadsrekeningen Tielt.
- Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38317, Stadsrekeningen Tielt.
- Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer, 38327, Stadsrekeningen Tielt, 1421–1422.
- De Brabantse Leeuw, 1955, pagina 145.
- Meierijse Schoutsrekeningen, toegang 1107, inventarisnummer 13016.
- Geschiedenis gemeenten van België, Arrondissement Eeklo, deel I, pagina 15.
- Frans Debrabandere, Woordenboek van de Familienamen, pagina 835.