English
Español
Français
Jan van Lantschoot en de tienden van Beoostereede
Pachtcontract van 14 juni 1727, verleden binnen de parochie Sint-Laureins voor Jacques Coussens, openbaar notaris gevestigd te Gent. In dit contract verschijnt Jan van Lantschoot als borg en als vorige pachter.
📅 14 juni 1727📍 Beoostereede🌾 Tienden👤 Jan van Lantschoot
De twee vermeldingen van Jan van Lantschoot
Borg voor Jan de Soete
De Draaiput omvat 110 gemeten en 35 roeden. Jan de Soete te Sint-Jan neemt de pacht aan voor zesentwintig pond groten. Jan van Lantschoot en Guille Mullens stellen zich voor hem borg en verbinden zich als hoofdschuldenaren. Volgens de transcriptie plaatsen Jan de Zoete en Guille Millens een merk; Jan van Landtschoot tekent.
Ga naar de volledige passage over de Draaiput ↓Vorige pachter
Bij de Zonnemeulenhoek, groot 85 gemeten en 33 roeden, wordt Jan van Lantschoot als vorige pachter genoemd. De nieuwe pachter is Pieter de Bruijckere te Sint-Laureins, voor twaalf pond en vijf schellingen. Jan Sierens en Jan de Vuldere staan voor hem borg.
Ga naar de volledige passage over de Zonnemeulenhoek ↓Wat de bron wel en niet vastlegt: de twee vermeldingen geven geen ouders, echtgenote of leeftijd van Jan op. De tekst alleen bewijst niet dat het om dezelfde persoon gaat. Borgstelling bewijst evenmin op zichzelf een familieband. De oppervlakte betreft de tiendenhoek en is geen bewijs van persoonlijk landbezit.
Het contract in begrijpelijke taal
Verpacht worden de tienden van de polder Beoostereede: vier zevende delen voor het kapittel van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Doornik en drie zevende delen voor de abdij Ten Duinen te Brugge. De pachters verbinden zich tot betaling van een vaste pachtsom en naleving van de voorwaarden. De beschreven hoeken begrenzen het gebied waarop de verpachte tienden betrekking hebben.
De voorwaarden verlangen in beginsel twee voldoende draagkrachtige borgen. Zij blijven samen met de pachter ieder voor het geheel aansprakelijk. De pachtsom wordt in twee gelijke termijnen betaald, op Sint-Baafsmis en Kerstmis. Wijngeld, gerechtelijke en notariële kosten, een bijdrage voor de armen en lasten op de tienden komen eveneens ten laste van de pachters. Bij bepaalde schade door foeragering of geweld voorziet het contract in een mogelijke vermindering.
Volledig pachtcontract · uitklapbare transcriptie
Hieronder staat de volledige verbeterde transcriptie die voor deze pagina werd aangeleverd, in dezelfde volgorde, verdeeld over de aanhef, tien voorwaarden, twaalf tiendenhoeken, de Commertiende en de slotverklaring. De naam van Jan van Lantschoot is in de betreffende passages gemarkeerd.
Lezing van de bron: onzekere woorden en schrijfwijzen zijn in de transcriptie behouden. De aanhef en slotverklaring dateren de akte op 14 juni 1727; de jaaraanduiding voor de oogst in de inleiding blijft onzeker. Ook enkele juridische termen, plaatsaanduidingen en de meldingstermijn in voorwaarde 8 vragen controle aan het oorspronkelijke document.
Overzicht van de pachters en hun pachtsommen — 14 juni 1727
Hieronder staan de nieuwe pachters en de overeengekomen pachtsommen. De borgen en vorige pachters zijn niet in dit overzicht opgenomen.
| Tiendenhoek | Pachter | Pachtsom |
|---|---|---|
| 1. De Meulenhoek | Pieter Verstrijnghe | 10 pond en 10 schellingen |
| 2. ’s Heeren Huijs / Stellenhoek | Jan Boucquet | 17 pond en 10 schellingen |
| 3. Cattenburgstede | Pieter Boucquet | 20 pond en 5 schellingen |
| 4. De Draaiput | Jan de Soete -borger Jan Van Lantschoot | 26 pond |
| 5. De Zonnemeulenhoek | Pieter de Bruijckere -er voor Jan Van Lantschoot | 12 pond en 5 schellingen |
| 6. De Vennevoethoek | Antone Dennewet | 12 pond en 5 schellingen |
| 7. De Helderhoek | Jan Baptist Vaillant | 20 pond |
| 8. Het Eiland / Verheggenshoek | Pieter de Bruijckere | 41 pond en 5 schellingen |
| 9. De Grote Hoek | Marten de Brabandere | 27 pond |
| 10. Speijershoek | Jan Huijge | 23 pond |
| 11. De Praetshoek | Jacobus van de Keere | 6 pond |
| 12. De Beoostereedehoek | Niet opnieuw verpacht; voor het aandeel van het kapittel nog in pacht bij de erfgenamen van Abraham Craije | Niet vermeld |
| De Commertiende | Frans van Guickelbeugge | 12 pond |
De bedragen zijn weergegeven in ponden en schellingen. De muntbenaming groten staat bij de meeste posten uitdrukkelijk vermeld; bij de Meulenhoek is de lezing onzeker en bij de Zonnemeulenhoek ontbreekt die benaming in de transcriptie. De bijkomende kosten uit de pachtvoorwaarden zijn niet inbegrepen.
Aanhef en verpachters
Actum den 14 = en Junij 1727 binnen de prochie van ste laurens
Conditien ende bespreken waer op met van wegen deseth der heen deken ende Capte vande Cathedraele kercke ten onse lieve vrouwe tot Doornik en den Eerwaerde heer prelaet van de Abdije van Duijnen tot brugge sal verpachten de thienden van den polder van beoostereede de vier deelen van seven competerende aen het voorseijde cappittel en de resterende drij deelen aende selve abdije dit voor den Jaere ende ougst xvii C twee eenentwintig met tegoken ofte Houcken soo een gelijck sij hier naer sullen gedeclareert worden .
1 · Borgstelling
— Eerst ieder pachter vande respective wijcken sal gesonden wesen soo gaat hij pachter te bedegen is te stellen twee goede suffisante borgen wonende onder de gehoorsaemheyt vande keyserlijcke maij : t verobligeert als principal te contentemente vande den verpachters dewelcke benevens den principalen pachter verbonden sullen blyven elck solidien tot het volbrengen van de conditien ende pacht sommen hier naer gespecireert met last van voorder borge te stellen daer tot aensocht synde sonder eenige reden te moeten declareren
2 · Opnieuw verpachten bij onvoldoende borgstelling
2sten Jndien Jemant vande volgende wycken quame te pachten sonder dat wij dadelijck conde borge stellen ten contentemente van deren verpachters soo sal de
ghepagte partije ofte houck andermael verpacht worden , meer geldende en sal den eersten pachter dan of niet prouffiteren nemaer min geldende sal hetselven ghecompteert op syn persoon ende goederen worden verhaelt bij parate executie.
3 · Voorziening voor de tienden
3 Jtem sullen de selve pachters gehouden wesen hunnen koste te stellen behoorelycke thiendegane Jngevolge de keure slands van vryen.
4 · Hoofdelijke aansprakelijkheid
4- Ende Jndien eenige volgende wijcken ofte houcken bij twee ofte meer persoonen gepacht worden , soo sullen dheeren verpachters soo wel de borgen als principale ofte desselfs weduwen of the hoirs mogen aenspreken die het hun believen sal Insolidum sonder divisie ofte excussie te moeten doen.
5 · Betalingstermijnen
5- Item sullen de pachters gehouden wesen hunne Pacht sommen te betalen in twee egale paijementen geene helft te baefmisse ende d’ ander helft te kersmisse eerstcomende aenden heer ontfanger van de abdije van duynen over soo veele aengaet de dry deelen van seven competerende de voorseijde abdije ende aen mijn heer de slock voor soo veele aengaet de vier deelen van seven van het capittel van doornick die tot dien eynde sullen houden twee sitdaghen tot ste laurens en die als dan niet en sullen hebben betaelt , sullen verobligeert wesen hunne pagt sommen te betalen binnen de steden van ghent ende brugge In cours van gelde ten valdagen ganck hebbende.
6 · Wijngeld en bijkomende kosten
6-Item wordt elcken pachter gehouden te betalen promptelyck over wyngelt eenen gulden te houden onghemindert hunne principale pachtsomme , ende noch ses guldens van ideren houck voor het wysdom executoire hunnen laste te verleenen Jnden radel van Vlaenderen het notaris recht ende andere cleene oncosten boven negen stuijvers van iederen houck voor den armen comptant ' t gone de heeren verpachters wel willen toestaen , voor dit Jaer sonder te trecken in consequentie.
7 · Lasten op de tienden
7- Jtem sullen de pachters verobligeert wesen te betalen alle lasten geene gehesereert die op de selve thienden sullen gestelt worden tsedert Ste Jans misse seventienhondert seven twintig tot en met en st Jans misse xvii agtentwintich ende en sullen sy niet vermoogente pretenderen eenighen quijtschelt onder wat name ofte pretext het houde mogen wesen.
8 · Vermindering wegens schade
8 wel verstaende nogtans dat sy afslag sullen genieten en hunne pacht sommen int ghevalle dat de vrugten ende wijcken by hun gepacht , wierden geforragiert ofte andersintt bij hoosch handt ende groot gewelt wierde gedestineert ende dat naer proportie vande schade die over deselij vruchten soude mogen vallen daer van de pachters sullen schuldige wesen Jnkonnen te doen binnen gent en brugge aende respective heeren verpachters binnen derdien dage uytterlijck agt dagen haer de geschiedenisse oppene van geene moderatie te genieten.
9 · Voorbehouden tienden
9 Eijndelinge de heeren verpachters reserneren aen hun het saet ende was hiende die Jndesen niet mede en wort verpacht
10 · Volmacht en vrijwillige veroordeling
10 wordende de pachters , portionniers ende ontblooters deset thienden met hemlieden borgen en principale gehouden voor de betalinge vande respective pachtsommen ende onderhouden van alle de voorschreven Conditien hemlieden voluntairelyck te laten Condemneren voor hoogge en moghende heeren vanden raede in vlaenderen , voor burgemeesters en schepenen slands vanden vrijen , voor d' heeren president ende redenaers der heerlijckheyt vanden proossen In brugge ofte alsulcke Jndicature als heeren verpachter het sullen te rade vinden , gevende ten dien effecte vollen magt ende procuratie / : soo Jder Jnhet particulier doet by desen Jn het teekenen van dit Jnstrument ofte acte van borgtochte aen Jacques Cousens ende allaert thoonders ende brengens deser omme vyt hunnen name ende van hemlieden wegge te compareren voor de voorn hoven en Jndicaoaren , ende hmnlieden wettelijck ende voluntarelijck te laten condemneren Jnde betalinge vande respective pacht sommen ende onderhouden van alle de voorschreven conditien hunnen coste ende schaede , daer voor elcken pachter sal betalen als hiervooren is gesegt arto 6
1ste hoek · De Meulenhoek
Den meulenhouck - 1 ste Houck:
In onse onse lieve vrouwe bezuiijden beginnende vande zydelijnckdick oostwaert op eene regte linie volgens de meulenhouck het gescheet van onse lieve vrouwe bezuijden ende sint laureins tot aenden keursteen staende benoorden den eeclooschen waterganck alsoo zuytwaert tot aen het rabot van Sinte laureins groot 131 gemeten 15 roen lands dan of het pachter is geweest lieven huijse , ende alsnu verbleven op pieter verstrijnghe tot sint laureins voor de somme van thien ponden thien schellenghe goon over den welcken hun borgen ende principale hebben ghestelt Jan de ruijter en frans van Quickelberghe ook aldaertmerck van Jan de Ruyter en frans van Quickelberghe
2de hoek · ’s Heeren Huijs of Stellenhoek
S ' heeren huijs ofte Stellenhouck 2 den Houck
Is benoorden den marquetten weg van meulevalleken aenden poortwegh alsoo zuyt oostwaert op tusschen den voors . poortweg en den zeedijck van jan craijens weg tot aende block creke besloten groot 94 gem 122 roen dan of lest pachter is gheweest Jan boucquet ge alsnu verbleven op Jan boucquet op ste Jans voor de somme van t seventhien ponden thien schellenghe gr en over den welcken hem borgen ende principale hebben gestelt pieter boucquet en Jacob eechaut oock op St Jans tmercq van Jan Boncquet en pieter boucquet en tekend Jacob eeckhout
3de hoek · Cattenburgstede
cattenburg stede 3 den Houck:
sal wesen over de block creke tusschen den poortweg ende den verrewegh alsoo zuitoostwaert tot het rabot straetken den oliewegh op de waelstrate besloten groot 66 gemeten 250 roeden danof het pachter is geweest pieter boucquet alsnu verbleven op pieter boucquet tot stJan voor de somme van twintig ponden vyf schellin grooten over den welcken hier borgen ende principale hebbe gestelt : Jan boucquet ende Jacob eeckhaute oock aldaer tmerck Jan en Pieter Boucquet en hadnteken Jacob eeckhout
4de hoek · De Draaiput — Jan van Lantschoot als borg
Den draaiput 4 den Houck :
Is noort oost van daer over den verrewegh beginnende weder over de blockcrecke tussen den voorsz verrewegh ofte zeedick alsoo zuijt oostwaert over de rabot strate den olie meulenwegh tot aende straete groot 110 gem 35 roeden waervan lest pachter is geweest Jan Boelman ende alsnu verbleven op Jan de soete op ste Jans voor desemeten sesentwintig ponden grooten over den welcken hun borgie ende principale hebben gestelt Jan van lantschoot , ende guille mullens tot St Jans tmercq van Jan de zoete en van ’ tguille millens, Jan van landtschoot tekent.
5de hoek · De Zonnemeulenhoek — Jan van Lantschoot als vorige pachter
den Zonne meulenhouck 5 den Houck:
Is zuyt oost over de waelstrate tusschen voorsz Zeedijck ende den dijck jeghens den bentille polder ende het onderscheyt gracht vande waelstraete commende op den slaeghe daer voor het huys staet daer vande gheeter placht te woonen ende alsoo suytwaert langs den zijdelynck dick tot aenden voorseijde bentille polder groot 85 gem : 33 roeden daer van lest pachter is geweest Jan van lantschoot ende alsnu verbleven op pieter de Bruijckere tot Sint Laureins voor de somme van twaelf ponden vyf schelingen over den welcken hun borgen ende principale hebben gestelt Jan sierens , en Jan de vuldere oock aldaer
tekent pieter den bruijckeren tmerck van Jan de vulder en jan Sierens
6de hoek · De Vennevoethoek
Den vennevoethouck 6 den Houck
synde voor desen geweert den eersten houck van die van duijnen beginnende van den zijdelinckdijck noortwestwaert tusschen den eecloosen waterganck en den groenen wegh ende deblock creke comt Jnden eecloschen waterganck groot 99 gemeten 8 roen dan of les pachter is geweest Jan driegge ende alsnu verbleven op antone dennewet tot ste laureins voor de somme van twaelf ponden vyf schelingen grooten over den welcken hun borge en principale hebben gestelt Jan de smet , ende Jan huyghe oock aldaer. Anthoune dennewet tmerck van jann Huyghe en Jan de smet
7de hoek · De Helderhoek
Den helderhouck 7ste houck
Is noort over de block creke beginnende aen den eeclooschen waterganck van de voorseide block creke tot daer den keursteen gestaen heeft aenden breeden weg alsoo noort oostwaert over den groenen wegh ende de blockcreke tot aenden langhe wegh ende aende gheule groot 97 en 120 roeden danof lest pachter is geweest Anthone dennewet ende alsnu verbleven op sr Jan baptist Vaillant tot St. laureins voor de some van twintig ponden grooten over den welcken en borghe en principale hebben gestelt Joannes Willems tot eecloo
handteken Jan Baptist Vailliant en Jan Willems
8ste hoek · Het Eiland of Verheggenshoek
Het eijlant ofte verheggens houck 8 ste houck
Is over den langhenweg tusschen den voornoemde breeden wegh nu eene creke tot aenden poort weg aen t meulevalleken keerende zuyt oostwaert tusschen den voorsz wegen tot aende block creke groot 122 gemeten 215 roen danof less pachter is geweert gillis de Busschere filius Joors ende alsnu verbleven op pieter de bruijckere tot st. Laureins voor de som van eenenveertig ponden vyf schelijn grooten overden welcken hem borgje ende principale hebben gestelt Jan sierens ende Jan de Vulder eer aldaer tekent Pietter den bruijcker en tmerck vanJan Sierens en Jan de vulder.
9de hoek · De Grote Hoek
den grooten houck 9 ste houck
Is suyt oostwaert over de Block creke tusschen den groenen weg suyt oostwaert over de rabotstrate en de vlaminckstrate tot aenden Zydelinckdijck met een deel over den Sadtsweg groot 141 gem 146 roen danof lest pachter is geweest Jandrieghe , ende als gebleven op marten de brabandere op sint Laureins voor de some van sevenentwintich ponden Grooten over den welcken hun borghe ende principale hebben gestelt Jan de gheele en Christoffel vande Velde oock aldaer t' merck van marten de brabander, Jan de heele en christoffel vande velde.
10de hoek · Speijershoek
Speijershouck 10ste houck
Is noort aenden crielwegh beginnende van de block creke tusschen den voorseiden crielweghe ende poort wegh over de rabot strate groot 86 gem 7 roeden danof lest pachter is geweest Jooris van damme ende alsnu verbleven op Jan huijge tot sint laureins voor de som van drijentwintigh ponden grooten over den welck hem borge en principal heeft gestelt Judocus van hende en Anthonie dennewet oock aldaer tmerck van jan Huijge en handteken van Judocus van Hende ende Anthone denewet
11de hoek · De Praetshoek
Den praetshourk 11 ste houck:
Is daer hendrick van Praet placht te woonen, noort aen den crielwegh tusschen de waelstraete ende zuydelinck dijck noort oostwaert tot aen een zekeren rechten gracht commende aen de waelstraete
jeghenover over den slaggeheer aen Jan geeten groot 72 gem 113 roen darof lest pachter geweest guiliame mullens ende als verbleven op Jacobus van de keere tot st laureins voor de somme van ses ponden grooten over den welcken hem borge ende principal heef gestelt Jan d'hont ende geraert nuijt oock aldaer t'merck van Jacobus van de Keere en Jan Dhont en hadteken Gheraert Niujt.
12de hoek · De Beoostereedehoek
Den Beoostereede houck 12ten houck eede houck Tussesen den beoosrtereede polder zeedijck aende west sijde op het zuijteijnde Jegens den selven dijck ende de st Jans polderdyck de oostzijde Jegens het gedeelte van de te Jans polder In eremo ende vande rousselaere polder daer den ouden verduisterden weerdijck heeft gelegen het oosteynde Jegens de thiende van ste baefs groot 74 gemeten 67 roeden
Nu alhier niet verpacht als noch in admodiatie sijnde aen dhoirs van sr Abraham Craije voor soo veele raect het capittel van Doornick.
De Commertiende
De Commerthiende
Op en met de voorenstaende conditien worden van weghen als vooren verpaght de thienden van den wijck genaemt den commer gelegen binnen de prochie van st Laureins danof den pachter sal verobligeert syn aende voornoemde heeren van ’ t capittel van doornik en den eerwaerde heer preelaet van Duijnen tot concurrentie van elcx d'helft sonder prejuditie noghtant van elck voorder recht , eerde is den selven verbleven op frans van guickelbeugge tot sint Laureins voor de somme van twaelf ponden grooten over den welcken hem borge ende principal heeft gestelt Adriaen Corthals ende pieter vande velde oock aldaer t mercq en frans van guickelberge en pieter van velde en handteken Adriaen Corthals.
Slotverklaring en notaris
Aldus synde voorenstaende verpachtingen ende pachtynghen gedaen binnen de prochie van sint laureins op den 14 : en Junij 1727 naerden de voorenstaende conditien te aenhooren van een ider hooge ende overluijt waren voorengelesen ende bij dien alle de pachters benevens hunne borgen ende principale — hiervooren gedeclareert comparerende voor my Jacques coussens openbaren notaris tot gent residerende hebben verclaert de voorseijde pachten voor den tijdt ende termyn als oock t op de conditien hier vooren vermelt , mitsgaders voor de sommen bijde gepachte posten — vytgedrucht te syn gebeurdt ende aengegaen tenwelcken effecte de voorseijde pachters ende elck respective borgen ende principale des port van elx gepachte tienden ter presentie van de boven geteeckende getuijgen hebben onderteeckent Houssens nots
Bronvermelding
Gent. Notariële akten 1717–1729 FS #008926546 afb 500-508/647 - Verbeterde transcriptie van het pachtcontract van 14 juni 1727, aangeleverd door Hans Van Landschoot.