English
Español
Français
Familie, voogdij en uiteengerukt gezin
De ouders van Cornelius Van Lanschot waren Cornelius en Margriete Geens. De moeder overleed te Antwerpen op 20 augustus 1587. “Den 24 een kerklijk uyt St.-Jorisparochie Margriete Geens daar van Kieboom secretaris den sepultuer heeft betaald in 1587”. Zij werd begraven bij haar echtgenoot in de Sint-Jacobskerk, in de kapel van De Zoeten Naam Jezus.
De echtelingen Van Lanschot – Geens hadden een gezamenlijk testament opgemaakt op 24 juni 1581 (voor Mr. Rombout de Backere, notaris te Antwerpen). Margriete Geens liet “seven wettighe kinderen bij haer ende den voorseijde Mr. Cornelis Lanschot” na als universele erfgenamen. Zes van die kinderen waren nog minderjarig. Het overlijden rukte het gezin uiteen: Mr. Jan Baptiste vanden Kieboom (neef der kinderen, greffier) werd voogd; oom Jan Lanschot tweede voogd.
Franchoys verbleef te Parijs (vierentwintig jaar, dus meerderjarig). Catlyne verbleef aanvankelijk te Nijvel, later bij oom Jan te Brussel. Anneken zat in de kost (o.a. bij Elisabeth van Lare en later Steven vanden Casteele). Cornelis verbleef te Atrecht. Maeyken kreeg mondkosten en schoolgeld; Grietken vond onderdak bij oom Jan te Brussel. Gielisken, zeven jaar oud, verbleef te Mechelen en ging in 1596 het klooster in.
Goederen, beheer en Cornelius’ positie
Op 26 september 1588 werd een staat opgemaakt van alle door Margriete Geens nagelaten goederen. Naast contanten werd “huysraet, lynwaet, cleederen ende juwelen” vermeld voor een aanzienlijke waarde. Verder waren er schulden, erfrenten en huizen, waaronder “Het Grote Huys” in het beddestraetken, “Out Gesthuys” in het Kipdorp, en hoeven onder Turnhout. Het beheer was voor de voogden geen lichte opdracht, wat blijkt uit hun verslag aan de weesmeesters.
In rekeningen duiken geregeld wissels en geldsommen op die naar Cornelis zelf of naar Christoffel Parys, “desselfs Cornelis meester”, werden gezonden. Op 9 augustus 1596 werd Cornelis bovendien vierhonderd gulden “gestelt in gelde om hem daer gheneren ende in coopmanschappen te employeren”. Het lijkt een voorafname op zijn erfenis om zich in zaken te begeven.
In 1602 werden bij de definitieve afhandeling meerdere huizen aan Cornelis toegewezen: o.a. “den Keerscorff” op de Harinckvliet, “de Schrijflaye” in de Prekerstraat, “het Grote Huys” en “’t Wielken” in de Beddenstraat. In 1606 verkocht hij eigendommen in de Beddenstraat aan zijn neef en vroegere voogd Jan Baptist vanden Kieboom. In 1613 werd Sr. Jan Roose belast met de verkoop van de overige huizen.
Fortuin, weldadigheid en testament
Pas in 1641 vinden we Cornelis terug in Antwerpen. Zijn naam verschijnt frequent in de journaalboeken van Robert Laman, later directeur van zijn negociën en mede-testamentuitvoerder. De posten vermelden vaak grote, ronde bedragen — wat doet vermoeden dat Cornelis eerder als financier optrad dan als koopman in de klassieke zin.
Wat er ook van zij: dat hij in veertig jaar een aanzienlijk fortuin vergaarde staat vast. Ongehuwd en kinderloos, en gedreven door religieuze overtuiging, liet hij verschillende instellingen delen in zijn vermogen: bijdragen aan het Turnhoutse begijnhof (1624), een nieuw hoogaltaar (1629), steun aan de Capucijnen te Brussel (1651), en vermoedelijk een schenking aan “Ter Bancke” bij Leuven.
Op 12 juni 1654 verleed Cornelis zijn eigenhandig geschreven testament; op 11 april 1656, vijftien dagen vóór zijn dood, maakte hij een codicil. Cornelius overleed op 26 april 1656 te Antwerpen, in het huis van wijlen zijn vriend Jan Roose. Hij werd 84 jaar en 2 maanden.
Hij wenste een sobere uitvaart en begraving in de Sint-Jacobskerk, in de kapel van de Zoeten Naam Jezus, in het graf van zijn ouders. De eenvoudige zerk ligt er nog steeds, maar de koperen letters zijn verdwenen. Men leest er: “Sepulture D. CORNELIS LANTSCHOT sterf den. 26. April A.o 1656 Bidt voor de siele”.
Afbeeldingen & Historisch Materiaal
(eigen fotos)
Cornelius Van Lantschot (AI-ingekleurd).
Cornelius Van Lantschot in de St Jacobskerk
Zelfde wapen als schepen Jan Van Lanscoot (Maldegem, 1352).
Voordeur.
Deur.
Detail.
Klik: kaartlink.